http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/3982 Sat, 18 Apr 2026 19:56:35 GMT 2026-04-18T19:56:35Z http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/5484 Title: Mekân-duyu-duygu düzleminde hafıza mekânları: Sinop Cezaevi Müzesi ve Ankara Ulucanlar Cezaevi Müzesi örnekleri Authors: Öztürk, Aslıhan Abstract: Mekânın kullanıcıda yarattığı etkiler ve mekânı deneyimleyen kişinin hissettiği duygular arasındaki ilişki çalışmanın genel konusunu oluşturur. Çalışmanın ilk aşamasında, bu ilişkinin incelenmesi için literatür taraması yapılmıştır. Araştırmalar sonucunda konunun yaşanmış bir olayı anımsatmak üzere tasarlanmış/dönüştürülmüş mekânlar üzerinden ele alınmasının uygun olacağı düşünülmüştür. Çalışmanın kapsamı, insanlık tarihinde olumsuz duygular oluşturmuş olaylarla sınırlandırılmıştır. Bu tür mekânlar literatürde özel olarak "travmatik mekânlar", "yüzleşme mekânları", "karanlık miras alanları" gibi tanımlarla adlandırılabilir. Araştırma kapsamında sözü geçen tanımların tümünü barındırması nedeniyle "hafıza mekânları" kavramının kullanılması tercih edilmiştir. İkinci aşamada ise, duyu-duygu-mekân ilişkisi bir alan çalışması ile nesnel olarak değerlendirilmektedir. Bunun için iki örnek alan seçilmiştir. Türkiye'deki hafıza mekânlarından biri olan, zamanında cezaevi işlevi görmüş ancak günümüzde müze olarak işlev gören Sinop Cezaevi Müzesi ve Ankara Ulucanlar Cezaevi Müzesi'dir. Toplumun belleğinde pek çok ünlü ismi barındırması ile yer eden bu iki mekân, mekânsal konumu, süregelen atmosferi ve özgün işlevi, bir hafıza mekânına dönüştürülmüş olması gibi gerekçelerle seçilmiştir. Seçilen denek grubu katılımcı olmayan gözlemci eşliğinde her iki müzeyi dolaşmıştır. Güzergâh boyunca ses, koku, ışık, yükseklik, karanlık gibi etkenler vasıtasıyla ne tür duyumsamalar yaşandığı incelenmiştir. Seçilen müzeler ile ilgili katılımcılarla görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmelerin fenomenolojik analizleri sonucu mekansal düzenlemelerin ziyaretçilerde oluşturduğu duygusal tepkiler tartışılmıştır. Her iki aşamadan elde edilen veriler değerlendirilerek, ulaşılan bulgular ışığında mekân-duyu-duygu ilişkisine bağlı yorumlamalar yapılmıştır. Tue, 01 Mar 2022 00:00:00 GMT http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/5484 2022-03-01T00:00:00Z http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/5483 Title: Türkiye iklim bölgelerinde kullanıma uygun yeni nesil hafif bina kabuğu bileşeni önerisi: Faz değiştiren malzeme katkılı pomza blok Authors: Saylam Canım, Deniz Abstract: Binaların enerji tüketimini düşük maliyetler ve yüksek getiriler ile azaltma amacı ile alınan önlemlerden biri de hafif binalardır. Avrupa Birliği "Binalarda Enerji Performansı Direktifi" ile hafif binaları teşvik etmektedir. Fakat hafif binaların en büyük dezavantajı hafif bina kabuklarının düşük termal kütleleri nedeniyle büyük sıcaklık dalgalanmalarına meyilli olmalarıdır. Günümüzde güneş enerjisini bünyesinde termal enerji olarak depolayan faz değiştiren malzemeler, düşük ve sıfır enerjili hafif bina tasarımlarında oldukça güncel bir yöntem olarak karşımıza çıkmaktadır. Tez çalışmasında, hafif bina kabuklarının düşük termal kütlelerinde, yeni nesil pasif yaklaşım olarak da kabul edilen faz değiştiren malzeme (FDM) kullanımı ile iyileşme sağlayacak bir yöntem geliştirilmesi amaçlanmıştır. Yapılan çalışma; hafif bina malzemesi pomza agregası ile %5, %10 ve %15 oranlarında FDM karışımından elde edilen FDM'li ve FDM'siz pomza blok örneklerinin üretilmesini, örneklerin termal testlerinin laboratuvar ortamında yapılarak ısıl iletkenliklerinin, özgül ısı kapasitelerinin ve gizli ısı değerlerinin belirlenmesini içermektedir. Deneysel uygulama çalışması ile de FDM'siz (referans) ve FDM'li pomza blok örnekleri ile oluşturulan hafif bina kabuğunun zaman geciktirmesi ve iç mekan sıcaklık dalgalanmalarına etkisinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Çalışmada; FDM kullanımı ile bina kabuğunun termal kütlesinin dolayısı ile de zaman geciktirmesinin arttırılabileceği, iç mekan sıcaklık dalgalanmalarında azalma elde edilebileceği ve bina enerji yüklerinde özellikle de soğutma yükünde iyileşme sağlanabileceği sonuçlarına ulaşılmıştır. Tue, 01 Mar 2022 00:00:00 GMT http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/5483 2022-03-01T00:00:00Z http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/5482 Title: Bellek-mekân etkileşimi bağlamında Samsun Fuarı'nı anlamak Authors: Keskin, Kader Abstract: Samsun Fuarı, sahip olduğu mekânsal pratikler ile ticari yaşamın yanında sosyal, kültürel hayatın gelişmesinde rol almış ve kentli kolektif belleğinde önemli bir yer edinmiştir. Ancak süreç içerisinde yaşanan toplumsal gelişmeler, tüm dünya kentlerinde olduğu gibi Samsun kentinin de hem fiziksel hem de kamusal anlamda dönüşmesine neden olmuştur. Mekânın toplumsal ilişki ağları ile bağlantılı sosyal bir üretim nesnesi olduğu kabulü ise bizleri kentli belleğinin ürettiği değerleri ve deneyimleri sorgulamaya götürmektedir. Bu çalışma bulunduğu dönem için sadece Samsun'un değil Karadeniz Bölgesi'nin de en büyük kamusal mekânı olan Samsun Fuarı'nın yaşadığı dönüşümü, bu dönüşümde etkili olan değişkenleri mekân ve bellek arasındaki ilişki üzerinden anlamayı amaçlamaktadır. Bu amaçla tez çalışması, mekân ve bellek ilişkisi üzerine temellenen kavramsal irdeleme ve kentli deneyimi üzerinden elde edilen verilerle Samsun Fuarı'nı değerlendirmeye alan bir çalışmadır. Çalışmada kent ve kentli belleği değişkenlerinin, 'kent toplumbilimine dayalı okuma' ve 'görüşme tekniği' aracılığıyla ortaya çıkarılması hedeflenmiştir. Değişen ekonomik, politik ve sosyo-kültürel gelişmelerin, günlük yaşamı ve buna bağlı olarak mekân üretimi üzerindeki etkisi fuar üzerinden ortaya koyulmuştur. Çalışma sonucunda, toplumsal dinamiklerin kamusal kullanımı da değiştirdiği ve buna bağlı olarak kentli belleğini besleyen sosyal değerleri etkilediği açığa çıkmıştır. Bu mekânın kentten kopuşu nedeniyle kolektif bellekte yıkımın olduğu, sürekliliğinin kesintiye uğradığı görülmüş ve zaman içinde değişen mekânsal pratiklere bağlı olarak bu yer için yeni bir bellek katmanının inşa edilemediği ortaya çıkmıştır. Sat, 01 Jan 2022 00:00:00 GMT http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/5482 2022-01-01T00:00:00Z http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/5481 Title: İklime duyarlı kentsel tasarım rehberi: Trabzon kenti örneği Authors: Öztürk, Elif Abstract: Sürdürülebilir kentler üretebilmek, yapılı çevrelerin yere ve iklime duyarlı tasarım yaklaşımlarıyla kurgulanmasından geçmektedir. Bu bağlamda tez çalışması Trabzon kentinde, iklim duyarlı tasarım yöntemlerinin makrodan mikroya tüm ölçeklerde kent üretimi uygulama pratiğine dâhil edilmesini amaçlamaktadır. Bu tez kapsamında üretilen kentsel tasarım rehberi, yapı/yapılı çevre kurgusunun iklim duyarlı tasarım yöntemleriyle geliştiren ve uygulamaya dahil edilmesini sağlayan bir araç olarak ele alınmıştır. Çalışmanın Genel Bilgiler bölümünde tezin problemi, amacı, kapsamı ve yöntemi açıklandıktan sonra konuyla ilişkili kavram ve tanımlamalara yer verilmiştir. Yapılan Çalışmalar: I bölümünde; literatürde konuya ilişkin sürdürülebilir kentsel tasarım, eko-tasarım, enerji etkin tasarım, iklim duyarlı/biyoklimatik tasarım ve kentsel tasarım rehberleri gibi kavramları içeren ulusal ve uluslararası çalışmalar analiz edilerek iklim duyarlı kentsel tasarım rehberi strüktürü üretilmiştir. Yapılan Çalışmalar: II bölümünde; üretilen bu tasarım rehberi strüktürü, Trabzon kenti doğal verileriyle düzenlenerek yer ile ilişkisi kurulmuştur. Bu bağlamda Trabzon'a ait doğal verileri ile kentsel tasarım rehberi yönergeleri yazılarak Trabzon kenti için İklime Duyarlı Kentsel Tasarım Rehberi üretilmiştir. Bulgular ve İrdelemeler bölümünde; alan çalışması için seçilen 3 Nolu Erdoğdu Mahallesi rehber yönergeleri doğrultusunda düzenlenerek rehberin uygulaması gösterilmiştir. Ayrıca mevcut uygulama ve rehber kurgusu doğrultusunda önerilen uygulama karşılaştırmalı olarak irdelenmiştir. Son bölümde sonuç değerlendirmeleri yapılmıştır ve öneriler sunulmuştur. Sat, 01 Jan 2022 00:00:00 GMT http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/5481 2022-01-01T00:00:00Z