http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/3971 Sat, 18 Apr 2026 12:46:38 GMT 2026-04-18T12:46:38Z http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/4622 Title: Yedigöl köyü (İspir/Erzurum) ve çevresi kaya düşme tehlikesinin 2-3 boyutlu modellerle analizi Authors: Arslantürk, Fatma Abstract: Bu çalışma kapsamında Erzurum ili İspir ilçesi Yedigöller köyünün Kuzey yamacında bulunan köy için tehlike arz eden kayaların olası hareketi sonucu oluşacak olumsuz etkileri ortadan kaldırmak için arazi ve laboratuvar çalışmaları yapılmış, yapılan bu çalışmalardan elde edilen veriler kullanılarak önleme ve koruma yöntemleri önerilmiştir. Koruma yapılarının özellikleri, boyutları ve performansı RocFall ve RocPro3D yazılımı kullanılarak 2 ve 3 boyutlu analizlerle tespit edilmiştir. Analizlerde hareket etmesi olası blokların bariyere/hendeğe çarpma hızı, enerjisi ve çarpma yükseklikleri tespit edilmiştir. Çalışma alanı litolojiye, kökene ve jeoteknik özelliklere dayanan sınıflama sistemleri kullanılarak 3 ayrı jeoteknik bölgeye ayrılmış ve bu bölgeler ayrı ayrı çalışılmıştır. Çalışma kapsamında her bölge için koruma ve önleme yöntemleri ile bütünleşik bir ıslah yapılması önerilmiştir. Birinci ve üçüncü bölgedeki kaya ıslah çalışmaları için yamaç diplerine yakalama hendekleri, vadi içlerine çelik bariyerler, büyük blokların kimyasal kırıcılar ile kırılması, üçüncü bölgede kırılmayacak kadar büyüklükte blokların ise çelik ağ ile sarılması Önerilmiştir. İkinci bölge için ise yamaç dipleri boyunca çelik bariyer konulması önerilmiştir. Koruma yapılarının özellikleri ve performansı 2 ve 3 boyutlu analizlerle tespit edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda üst kotta 1.5 m, alt kotta 0.5 m derinliğinde ve 2.00 metre uzunluğunda kazılacak hendeklerin üst kotlardan yuvarlanması muhtemel 500 kg'lık blokları tuttuğu tespit edilmiştir. Çelik bariyerler birinci bölge için 14 ton ikinci bölge için 10 tonluk blokları tutacak şekilde tasarlanmıştır. Bariyerlere çarpacak blokların hız ve enerjileri 14 tonluk blok için maksimum 16 m/sn hızla, 2500 kJ enerji ile 10 tonluk blok için maksimum 26 m/sn hızla ve 4000 kJ enerji ile çelik bariyere çarptığı ortaya konulmuştur. Tue, 01 Mar 2022 00:00:00 GMT http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/4622 2022-03-01T00:00:00Z http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/4621 Title: Karaurgan (Sarıkamış-Kars) gabroyik pegmatitlerinin mineraloji ve petrolojisi Authors: Yalçın Durmaz, Esin Abstract: Karaurgan (Sarıkamış/Kars) bölgesinde yer alan Gabro Pegmatitler 5-30 cm kristal tane boyuna sahip magmatik kayaçlar olup bantlı gabro sınırları boyunca dünitik sepantinitler içerisinde yüzeylenirler. Pegmatitler 1x3 ila 5-10 m lik küçük stokçuklar şeklinde mostra verirler. Mineralojik anlamda çevrede yüzeylenen bantlı gabrolardan farklı, fakat izotropik gabrolar ile benzer özellik sunarlar. Ancak izotropik gabrolardan farklı olarak da yer yer yoğun natrolit içerirler. Petrokimyasal olarak sahada diğer iki farklı gabroyik kayaçlar ile karşılaştırılmış olan gabroyik pegmatitler düşük SiO2 ve yüksek MgO değerlerine (yüksek Mg#) sahiptirler. Co içeriklerinin düşük olması nedeniyle manto türevli oldukları anlaşılmıştır. Tüm jeokimyasal özellikler, bu kayaçların toleyitik karakterli olduğu ve K-ca fakir bir tüketilmiş manto kaynağından türemiş olduklarına işarettir. Tüm bunlar tüketilmiş bir manto kaynağından tekrar kısmi ergime yoluyla oluşabileceğini gösterir. Kayaçlar, çoklukla yüksek Nb/La (>1.5) değerleri göstermekte ve litosferik manto türevli ergiyikten ziyade OIB-benzeri astenosferik manto ergiyikleriyle uyumludurlar. Eu/Eu* değerleri, 1.66 ila 2.58 arasında değişmekte olup fraksiyonel kristallenme olayının hemen hemen hiç etkili olmadığına işaret eder. Kayaçlar, göreceli olarak yüksek Sr ve düşük Ağır Nadir Toprak Element (ANTE) içerikleriyle tipik ada yayı ortamında türeyen kayaçları andırırlar. Kayaçların Hafif Nadir Toprak Element (HNTE) içerikleri ANTE lere göre kısmen zenginleşmiş ve Yüksek Alan Enerjili Siderofil Elementlerce (YAESE) (Nb) tüketilmişlerdir. Tüm bu özellikler, kayaçların yitim ortamında (SSZ) geliştiklerine işaret etmektedir. Kayaçların tektonik ayırtman diyagramlarındaki konumları bu bulguyu destekler durumdadır. Tue, 01 Mar 2022 00:00:00 GMT http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/4621 2022-03-01T00:00:00Z http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/4620 Title: Gümüşhane yöresi erken-orta Jura yaşlı Şenköy formasyonu'nda gelişen K-bentonitlerin mineralojisi, jeokimyası ve jenezi Authors: Baş, İrem Abstract: Bu çalışmada Gümüşhane yöresinde yüzeyleme veren Erken-Orta Jura yaşlı Şenköy Formasyonu'nda yer alan kireçtaşı-kiltaşı-kumtaşı ardalanmasında bulunan marn/kiltaşlarının ve K-bentonitlerin mineralojileri, jeokimyaları ile oluşum ortamları ve koşulları; polarizan mikroskop, XRD, SEM-EDX, DTA-TG, tüm-kayaç jeokimyası ve duraylı izotop verileri ile irdelenmiştir. Marn/kiltaşlarındaki kil mineralleri; illit, klorit, illit/simektit, simektit ve klorit/simektittir. K-bentonitlerdeki kil mineralleri; illit/simektit, klorit/simektit ve kaolinit ve volkanik katkıyı işaret eden imogolittir. Marn/kiltaşları ve K-bentonitlerdeki kil dışı mineraller ise kuvars, kalsit, plajiyoklas ve az miktarda pirittir. Marn/kiltaşlarındaki illit ve I/S'ler yüksek diyajenetik koşulları (2M1 politipi) ve K-bentonitlerdeki I/S'ler ise yüksek ve düşük diyajenetik koşulları (1M (tv) ve 2M1 politipi) yansıtmaktadır. I/S'lerin oluşumunda etkin sıvıların sıcaklığı düşük dereceli metamorfizma koşulları ile benzerdir. Marn-kiltaşlarının andezit/bazaltik, andezit-bazalt ve K-bentonitlerin ise riyolit/dasit bileşiminde olduğu ve K-bentonitlerin ilksel kayacını oluşturan magmanın felsik bileşimli yitim ile ilişkili bir ortamdan kaynaklandığı söylenebilir. I/S'lerin K-Ar yaşlandırması 103-125 My'lık simektit transformasyon yaşını vermektedir. Sat, 01 Jan 2022 00:00:00 GMT http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/4620 2022-01-01T00:00:00Z http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/4619 Title: Ortahisar (Trabzon) ilçesinin olasılıksal yöntem tabanlı heyelan duyarlılık değerlendirmesi Authors: Kalafat, Oğuzhan Abstract: Heyelanlar, günümüzde meydana gelen doğal kaynaklı afetler arasında en yaygın olarak gözlemlenen kütle hareketi türlerinden olup, önemli sayıda can ve mal kayıplarına yol açmaktadır. Ülkemizde özellikle Karadeniz Bölgesi'nde heyelan oluşumları yaygın bir şekilde meydana gelmektedir. Heyelanların oluşumu sonucunda meydana gelen etkinin en aza indirgenmesi için yeterli ve etkin çözümlerin üretilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, Ortahisar (Trabzon) ilçesinin Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve olasılıksal yöntem tabanlı heyelan duyarlılık değerlendirmesinin gerçekleştirilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda, Ortahisar ilçesine ait 1:25.000 ölçekli genel jeoloji haritası Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü (MTA) Genel Müdürlüğü'nden elde edilmiş olup, yüzeyleme gösteren kayaçların stratigrafik dizilimi kontrol edilmiştir. Alanda gözlenen heyelanlara ait envanter haritası yine 1:25.000 ölçekli olarak MTA Genel Müdürlüğü'ne ait Türkiye Heyelan Envanter Haritası'ndan elde edilmiştir. Sahada gözlenen heyelanların alansal istatistiklerinin değerlendirilmesi için maksimum olabilirlik tahmini (MLE) yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntemde çift pareto (DP), çift pareto basitleştirilmiş (DPS) ve ters gama (IG) dağılımına ait katsayı ve bunlara ait olasılık yoğunluk grafikleri belirlenmiş ve birbirleri ile karşılaştırılmıştır. İnceleme alanında heyelan duyarlılık haritalarının üretilmesi amacıyla frekans oranı (FR) ve entropi endeksi (EE) yöntemleri kullanılmıştır. Bu duyarlılık haritalarında; çok yüksek, yüksek, orta, düşük ve çok düşük duyarlı olmak üzere beş farklı duyarlılık sınıfı belirlenmiştir. Üretilen heyelan duyarlılık haritalarının doğruluk değerlendirmeleri yapılmış, birbirleriyle karşılaştırılarak etkinlik durumu irdelenmiştir. Mon, 01 Mar 2021 00:00:00 GMT http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/4619 2021-03-01T00:00:00Z