DSpace Collection:

Viral hemorajik septisemi virüsü'nün (VHSV) Doğu Karadeniz'de yaşayan doğal balık türlerinde yayılımı, epidemiyolojisi ve kültür balıkları üzerine virülensi

Fri, 01 May 2015 00:00:00 GMT

Title: Viral hemorajik septisemi virüsü'nün (VHSV) Doğu Karadeniz'de yaşayan doğal balık türlerinde yayılımı, epidemiyolojisi ve kültür balıkları üzerine virülensi Authors: Altuntaş, Cemil Abstract: Viral Hemorajik Septisemi Virüsü'nün (VHSV) Doğu Karadeniz'de bulunan doğal balık türlerinde yayılımını ve prevalensini belirlemek amacıyla; 2009-2011 yılları arasında 5 farklı istasyondan avlanan 18 farklı türden toplam 5025 adet balık, hücre kültürü kullanılarak viral taramadan geçirildi. Hücre kültüründe görülen sitopatik etkilerin viral aktivite olup olmadıkları RT-PCR ile belirlendi. Tirsi (Alosa immaculata), barbunya (Mullus barbatus), gelincik (Gaidropsarus vulgaris), iskorpit (Scorpeane porcus), istavrit (Trachurus mediterraneus), mezgit (Merlangius merlangus euxinus), kurbağa balığı (Uranoscopus scaber), sardalya (Sardina pilchardus), zargana (Belone belone), kum kayabalığı (Neogobius melanostomus), dikenli vatoz (Raja clavata) ve hamsi (Engraulis encrasicolus) türlerinden VHSV izole edildi. VHSV izole edilen türlerden mezgit, sardalya ve kum kayabalığı dışındaki türlerde VHSV ilk kez bu çalışma ile rapor edildi. Sekans analizleri sonucunda tüm izolatların VHSV genotip-Ie'ye dahil olduğu belirlendi. Karadeniz alabalığı, gökkuşağı alabalığı kaynak alabalığı, çipura ve levrek balıklarının VHSV-Ie'ye karşı duyarlılıklarının belirlenmesi amacıyla banyo yöntemi uygulanarak deneysel enfeksiyon çalışmaları yapıldı. Deneylerde kullanılan tüm balıkların larval/juvenil dönemde VHSV Ie'ye duyarlı olduğu ve balıklarda %12-34 arasında ölümlere neden olduğu belirlendi. Karadeniz alabalığı %34 ölüm oranı ile VHSV- Ie'ye en duyarlı tür iken bunu sırasıyla levrek %25, çipura %15, gökkuşağı alabalığı ve kaynak alabalıkları %12 ile takip etti (χ2=16,7; P<0,05). Tüm bu bulgular VHSV-Ie'nin Doğu Karadeniz'de yaşayan doğal balık türlerinde oldukça yaygın olduğunu ve kültür balıkçılığı için kontrol edilmez ise sınırlayıcı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Doğu Karadeniz'de stok yönetimi ve türlerin yok olmasında VHSV-Ie'nin etkisini belirlemede daha çok çalışmaya ihtiyaç vardır.

Çok kriterli karar verme yöntemleri kullanılarak gemiler için uygun yük seçiminin analizi

Tue, 01 Dec 2015 00:00:00 GMT

Title: Çok kriterli karar verme yöntemleri kullanılarak gemiler için uygun yük seçiminin analizi Authors: Özdemir, Ünal Abstract: Denizyolu taşımacılığı çok değişken bir yapıya sahip, öngörülmesi zor ve ekonomik açıdan riskli bir sektördür. Sektörün bu riskli ve değişken yapısı gemiler için yük seçimini ve dolayısı ile ekonomik gelirlerini oluşturan navlun kazançlarını belirleme sürecini de zorlaştırmaktadır. Doğru tercihin yapılması ise navlun kazançlarının yani ekonomik getirileri ne tip faktörlerin etkilediğini iyi bilmeye bağlıdır. Bu nedenle bu çalışmada sektörde gemiler için çok önemli bir yer oluşturan ve firmaların tek ekonomik kazanç kaynağı sayılan yük (navlun) seçim kararlarını, alternatif seçeneklerin mevcut olması durumu varsayılarak, risklerin ve diğer ilgili faktörlerin nasıl etkilediği araştırılmıştır. Araştırmada bulanık çok kriterli karar verme yöntemleri kullanılarak gemiler için uygun yük seçiminin analizi ve yük seçimi aşamasında dikkat edilecek hususlar değerlendirilmeye çalışılmış, dünyada ve ülkemizde en çok taşınan kuru yük türlerine ait karşılaştırmalı analizler yapılmıştır. Çalışma sonuçları ile yük seçiminde en önemli etkenlerin navlun net getirisi, yükleme koşulları, seferlik yakıt tüketimi, korsan ve kaçak yolcu ihtimali, bir sonraki sefer için pozisyon ve yükleme-tahliye maliyetleri olduğu belirlenirken en önemsiz faktörlerin de personel, gemi sertifikaları ve navlun sözleşmeleri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın bir başka sonucu olarak taşınması en çok tercih edilen yük türü portland çimento olurken en az tercih edilen yükün de gübre olduğu tespit edilmiştir.

Artemia salina'da TiO2, Ag TiO2 ve ZnOTiO2 nanopartiküllerinin sulu süspansiyonlarının toksisitesi, birikimi ve kümeleşmesinin belirlenmesi

Wed, 01 Jan 2014 00:00:00 GMT

Title: Artemia salina'da TiO2, Ag TiO2 ve ZnOTiO2 nanopartiküllerinin sulu süspansiyonlarının toksisitesi, birikimi ve kümeleşmesinin belirlenmesi Authors: Özkan, Yeşim Abstract: Bu çalışmada, TiO2 AgTiO2 ve ZnOTiO2 nanopartiküllerinin Artemia salina naupli larvaları üzerine olan toksik etkileri ve akuatik stabilitesi araştırılmıştır. Akut maruziyet deneyleri deniz suyunda naupli organizmasında 0,0003125 den 100 mg/l'e değişen konsantrasyonda 24, 48, 72 ve 96 saat süresince yürütülmüştür. Elde edilen sonuçlar probit analiz yöntemine göre 24, 48, 72 ve 96 saat için belirlenmiş olup LC50 değerleri sırasıyla, TiO2 için, 381,600; 70,122; 41,263; 18,771; AgTiO2 için 23,027; 3,743; 1,064; 0,785 ve ZnOTiO2 için 5,111; 0,296; 0,143 ve 0,119 olarak hesaplanmıştır. Ayrıca, çoklu karşılaştırma testi sonuçlarına göre; AgTiO2 deki Ag nanopartik miktarı açısından konsantrasyonlar arasında fark bulunamazken, Ti'nin 0,01-0,1 mg/L ve 0,01-1 mg/l arasında istatistiksel fark vardır. ZnOTiO2'de Ti miktarı 0,01-0,5 mg/l anlamlı fark 0,1-1 mg/l çok anlamlı fark, Zn'nin 0,01-0,1 ile 0,1-1 mg/l ve TiO2'de 100-50 mg/l arasında anlamlı fark vardır. Nanopartikül miktarı açısından konsantrasyonlar ve birikim arasında AgTiO2'nin Ag ve Ti, ZnOTiO2'nin Zn ve Ti miktarı arasında anlamlı fark varken TiO2'nin Ti miktarı açısından anlamlı fark gözlenmemiştir. Mikroskop incelemelerinde ise nanopartiküllere maruz kalan Artemia'ların gözlerinde değişim, bağırsaklarında genişleme, dış kabuk şeklinde bozulma ve ekstremite kaybı ve malformasyon tespit edilmiştir.

Türkiye sıvı kimyasal yük limanlarının verimlilik analizi

Sun, 01 Jun 2014 00:00:00 GMT

Title: Türkiye sıvı kimyasal yük limanlarının verimlilik analizi Authors: Yüksekyıldız, Ercan Abstract: Bu çalışmada Türkiye'de faaliyet gösteren sıvı kimyasal yük elleçleyen on dört limanın, 2008-2012 yıllarına ait verileri kullanılarak, görece verimlilikleri Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) ve Veri Zarflama Analizi (VZA) kullanılarak belirlenmiştir. VZA için gerekli olan girdi değişkenlerinin belirlenmesi, araştırma kapsamında incelenen sıvı kimyasal yük limanlarında çalışan ve konusunda uzman olan yöneticilerle görüşülmeler yapılarak anket yoluyla toplanmıştır. Ayrıca bu yöneticiler ile yapılan mülakatlar ile liman verimliliğini etkileyen ancak sayısallaştırılamayan iç ve dış faktörler belirlenmiştir. Anketlerden elde edilen verilerin AHS ile analiz edilmesiyle, girdi değişkeni olarak rıhtım uzunluğu, toplam liman alanı ve tank depolama kapasitesinin kullanılmasının uygun olduğu saptanmıştır. Çıktı değişkeni olarak ise yıllık elleçlenen yük miktarı alınmıştır. VZA ile yapılan verimlilik değerlendirmelerinde ölçeğe göre sabit getiri (CCR) ve ölçeğe göre değişken getiri (BCC) varsayımları altında, girdi ve çıktı yönelimli olarak elde edilen bulgular ışığında, CCR girdi/çıktı yönelimli analiz sonucunda 2 liman verimli olarak belirlenirken, BCC girdi/çıktı yönelimli analiz sonucunda 6 limanın verimli olduğu tespit edilmiştir. Analizi yapılan diğer limanların ise görece olarak verimsiz oldukları belirlenmiştir.