http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/1814 Sat, 18 Apr 2026 12:15:31 GMT 2026-04-18T12:15:31Z http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/5378 Title: Âtıl kapasite sorununa çözüm önerisi: Kaynak tüketim muhasebesi ve bir uygulama Authors: Makul, Alper Abstract: Geçmişten günümüze gelene kadar işletmeler, maliyetlerini ölçebilmek adına birçok maliyetleme yöntemlerini kullanmışlardır. Her geçen yıl kendi şartlarını oluşturmuş ve işletmelerde bu şartlarda rekabet edebilmek adına kendi bünyelerinde farklılaşmaya gitmiştir. Eski maliyet yöntemleri sonraki dönemlerde işletmelere maliyet avantajı sağlamada yetersiz kalmıştır. Günümüz işletmelerinin değişim gösteren maliyet yapısını çözümleyebilen yeni bir maliyetleme yöntemi olarak kaynak tüketim muhasebesi yöntemi geliştirilmiştir. Kaynak tüketim muhasebesi yöntemi, faaliyet tabanlı maliyetlemenin sürece bakış açısı ile alman maliyet muhasebesinin kaynaklara bakış açısını bir araya getiren bir yöntem olarak ortaya çıkmıştır. Kaynak tüketim muhasebesi yöntemi eski maliyetleme yöntemlerinin eleştiri alan kısımlarını ortadan kaldıran, avantajlı kısımlarını geliştirerek gerçeğe en yakın maliyet verilerini sunabilen ve diğer yöntemlerin göz ardı ettiği âtıl kapasiteyi gözler önüne çıkartabilen bir yöntem olmuştur. Çalışma, Trabzon'da üretim yapan bir işletme üzerinde gerçekleştirilmiştir. Bu Çalışmada kaynak tüketim muhasebesi yöntemi kullanılarak ilgili işletmenin gerçeğe en yakın maliyet verilerine ulaşılması amaçlanmıştır. İşletmeden elde edilen bilgilerden hareketle vaka çalışması yöntemi uygulanmış ve mamullerin maliyeti hesaplanmıştır. Çalışmanın sonucunda, işletmenin kullanmış olduğu maliyetleme yönteminin gerçeklikten uzak bir maliyet verisi ürettiği tespit edilmiş ve kaynak tüketim muhasebesi yöntemiyle olması gereken maliyet verileri ortaya çıkartılmıştır. İşletmenin âtıl kapasite sonucu oluşan maliyetleri hesaplanmış ve bu maliyetin ürünlere eklenmemesi, gider olarak yazılması gerektiği bilgisi verilmiştir. Ayrıca söz konusu âtıl kapasitenin giderilmesi için önerilerde bulunulmuştur. From the past to the present, businesses have used many costing methods to measure their costs. Every year has brought the necessity of developing costing methods. Because every year, it has created its own conditions and in order to compete in these conditions in enterprises, their own structures have gone to differentiation. The old cost methods were also insufficient to perform the cost analysis of the enterprises in the following periods. This process has continued until today. As of today, resource consumption accounting method has been created as a new costing method that can analyze the costs of businesses that change with today's conditions. The resource consumption accounting method has been put forward as a method that brings together the process perspective of activity-based costing and the resource perspective of German cost accounting. The resource consumption accounting method has become a method that can remove the criticized parts of the old costing methods, develop the advantageous parts, present the cost data closest to the truth, and reveal the idle capacity that other methods ignore. The study was carried out on a production company in Trabzon. In this study, it is aimed to reach the most realistic cost data of the relevant enterprise by using the resource consumption accounting method. Based on the information obtained from the business, the case study method was applied and the cost of the products was calculated. As a result of the study, it has been determined that the costing method used by the enterprise produces cost data that is far from reality and the cost data that should be with the resource consumption accounting method have been revealed. The costs resulting from the idle capacity of the enterprise were calculated and it was informed that this cost should not be added to the products and should be written as an expense. In addition, suggestions were made to eliminate the said idle capacity. Sat, 01 Jan 2022 00:00:00 GMT http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/5378 2022-01-01T00:00:00Z http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/5377 Title: Sermaye Yapısının Karlılık Üzerine Etkisi: Borsa İstanbul'da İşlem Gören İmalat Firmaları Üzerine Bir Çalışma Authors: Abdulqader, Rashad Abstract: Bu çalışma, sekiz yıllık bir süre boyunca Borsa İstanbul (BİST)'da işlem gören imalat sanayi sektöründe faaliyet gösteren firmaların sermaye yapısının karlılık üzerine etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda Eviews 10 programı yardımıyla, Özsermaye Karlılığı ÖKK ve Toplam Aktif Karlılığı AKK ile sermaye yapısı ölçüleriyle ilişkilendirilen fonksiyonların tahmininde panel veri analizi kullanılmıştır. Sonuçlar, kısa ve uzun vadeli borçların oranlarıyla ÖKK arasında önemli ölçüde pozitif bir ilişki gösterirken, kısa ve uzun vadeli borçları ile AKK arasında ilişki ile ilgili olarak, bu sonuçların %1 anlamlılık düzeyinde negatif bir ilişkiye sahip olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte, toplam borcun öz sermayeye oranı ile ÖKK arasında negatif bir ilişki bulunurken, bu ilişki AKK ile pozitif bulunmuştur. Buna istinaden, ÖKK değişkeni ile ilgili bulguların, finansal literatürdeki geleneksel teori ile büyük ölçüde uyum gösterdiği söylenebilmektedir. Yedeklerin toplam varlıklara oranı ile ÖKK ve AKK oranları arasındaki ilişki ile ilgili olarak, sonuçlar yedeklerin toplam varlıklara oranının hem özsermaye karlılığı hem de toplam aktif karlılığı üzerinde önemli ölçüde negatif bir etkisinin varlığını göstermektedir. Diğer yandan satışların yıllık büyüme oranı ile ÖKK ve AKK oranları arasındaki ilişki ile ilgili olarak, sonuçlar kontrol değişkeni temsilen satışların yıllık büyüme oranının ÖKK ve AKK olan bağımlı değişkenleri üzerinde %5 anlamlılık düzeyinde pozitif bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Çalışmanın diğer önemli bir sonucu, kârlı firmaların ana finansman bir seçenek olarak kısa vadeli borca daha çok bağımlı olduğunu göstermektedir. Borsa İstanbul (BİST)'da işlem gören ve imalat sanayi sektöründe faaliyet gösteren firmalar örneğinde, ortalama olarak toplam borcun %47 oranı ile faaliyet göstermiş olduğu ve bu borcun yüksek bir kısmı %70 oranı ile kısa vadeli borçta temsil edildiği görülmüştür. This study aims to examine the relationship between the capital structure and profitability of companies operating in the manufacturing industry sector, which has been traded in Istanbul Stock Exchange (BİST) for a period of eight years. With the help of Eviews 10 program, regression analysis was used to estimate the functions associated with return on equity (ROE) and Total Asset Return (ROA) and capital structure measures. Results while showing a significantly positive relationship between the ratios of short and long term debt and ROE, regarding the relationship between short and long term debt and ROA, these results showed a negative relationship at the %1 significance level. However, while a negative relationship was found between the ratio of total debt to equity and ROE, this relationship was found to be positive with ROA. Based on this, it can be said that the findings about the ROE variable show a great deal of conformity with the traditional theory in the financial literature. Regarding the relationship between the ratio of reserves to total assets and the ratio of ROE and ROA, the results show that the ratio of reserves to total assets has a significantly negative effect on both return on equity and return on total assets. On the other hand, regarding the relationship between the annual growth rate of sales and the ROE and ROA ratios, the results show that the annual growth rate of sales representing the control variable has a positive effect at the %5 significance level on the dependent variables ROE and ROA. The study shows that profitable firms are more dependent on debt as their main financing option. In the example of companies traded on the Turkish Istanbul Stock Exchange (BİST) and operating in the manufacturing industry, it was observed that on average they operated with a ratio of total debt %47 and a high portion of this debt %70 was represented by short-term debt. Wed, 01 Dec 2021 00:00:00 GMT http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/5377 2021-12-01T00:00:00Z http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/5376 Title: Covid-19 pandemisinin savunma sanayi üzerindeki etkisi: Çoklu örnek olay analizi Authors: Üçüncü, Abdulsamet Abstract: Bu çalışmanın amacı, Covid-19 sürecinde oluşan ülkelerarası ilişkiler düzeninin savunma sanayine etkisini araştırmaktır. Bu kapsamda, 2020 yılında dünyanın en güçlü ekonomisine sahip ülkeler başta olmak üzere, bu sektörde rekabetteki öncü ülkelerin ve şirketlerin hem ülke düzeyindeki hem de şirket düzeyindeki davranışları incelenmiştir. OECD'nin Ocak 2021 raporu şimdilik Covid-19 sürecinin dünya ekonomisini kısa süreli bir dönem için etkileyeceğini göstermektedir. Savunma sanayi açısından değerlendirdiğimizde, GSYH'deki düşüşün ülkelerin savunma harcamaları ve savunma yüklerini doğrusal bir yönde etkilemediği görülmektedir. Tüm bu ilişkilerin Covid-19 süreciyle birlikte, savunma sektöründe rekabetteki öncü ülkelerin ayrı birer vaka (case) olarak incelenmesini gerektirmektedir. Çünkü savunma sanayinde rekabetteki öncü şirketlerin başarısı modern stratejik bakış açısından (Porter Elmas Modeli) ulusların başarısına yol açmaktadır. Ulusların başarısının kendi makro-kurumsal bağlamının ve bu şirketlerin içerisinde bulundukları iş sisteminin bir sonucu olduğu görülmektedir. Bu bağlam ile çalışmada nitel bir araştırma dizaynı olan çoklu vaka analizi (Multiple-case study) tercih edilerek, rekabette öncü olan 11 ülke ve bu ülkelerin DefenseNews'in ilk 100 şirket sıralamasında yer alan 85 şirketi incelenmiştir. Elde edilen verilerin analiz edilmesinde her vaka için toplanan sayısal nitelikte olmayan bilgilere keşfedici bir yaklaşımla içerik analizi uygulanmıştır. Bu çalışmanın özgün değeri ve yenilikçiliği, savunma sanayinde rekabette öncü olan ülke ve şirketler açısından Covid-19 sürecinin tek bir faktöre indirgenerek doğrusal bir şekilde açıklanamayacağının ve her ülkenin makro-kurumsal bağlamının ayrı birer vaka olarak incelenmesi gerektiğini göstermesidir. Bu kapsamda makro-kurumsal teori ve modern stratejik bakış açısının kuramsal açıdan birlikte kullanıldığı bir çalışma önerilmektedir. Böylece bu çalışma, modern stratejik yönetime ve makro-kurumsal teoriye kuramsal bir katkı sağlamaktadır. Bununla birlikte TUSAŞ'a sağlayacağı katkı, bu ilişkiler düzeninin savunma sanayinde yaratacağı etkiler ile Covid-19 süreci ve sonrasındaki dönemi anlamak ve yorumlayabilmek açısından önerilerin geliştirilmesi olacaktır. Bu kıyaslamalar hem bütünü hem de farklılıkları görmemizi sağlamaktadır. Çalışmanın TUSAŞ'a sağlayacağı bir diğer katkı ise, Covid-19'un yarattığı çevresel unsurlardaki değişimlere adapte olmaya çalışan ülkelerin iş sistemlerinin ve bu anlamda şirketlerin ne tür stratejiler ortaya koyduğunun tespit edilmesidir. Bu noktadan hareketle bu çalışma TUSAŞ'ın şirket stratejisi ve politikalarının geliştirilmesine katkı sunmaktadır. The aim of this study is to investigate the effect of the international relations order formed during the Covid-19 process on the defense industry. In this context, the behavior of leading countries and companies in competition in this sector, both at the country level and at the company level, in 2020, especially the countries with the strongest economies in the world, were examined. The OECD's January 2021 report shows that for now, the Covid-19 process will affect the world economy for a short time. When evaluated in terms of the Defense Industry, it is seen that the decrease in GDP does not affect the defense expenditures and defense burdens of the countries in a linear direction. All these relations, together with the Covid-19 process, require that the leading countries in the competition in the defense sector be examined as a separate case. Because the success of the leading companies in the competition in the Defense Industry leads to the success of the nations from the modern strategic point of view (Porter Diamond Model). It seems that the success of nations is a result of their macro-institutional context and the business system in which these companies operate. In this context, in this study, a qualitative research design, Multiple-case study, was preferred, and 11 countries that are leading in competition and 85 companies of these countries that are in the top 100 companies of DefenseNews were examined. In the analysis of the data obtained, content analysis was applied with an exploratory approach to the non-numerical information collected for each case. The original value and innovation of this study is that it shows that the Covid-19 process cannot be explained linearly by reducing it to a single factor in terms of countries and companies that are pioneers in competition in the defense industry, and that the macro-institutional context of each country should be examined as a separate case. In this context, macro-institutional theory and modern strategic perspective are used together from a theoretical perspective. Thus, this study creates a theoretical contribution to modern strategic management and macro-institutional theory. Another contribution of the study to TAI is to determine the business systems of the countries trying to adapt to the changes in the environmental factors created by Covid-19 and what kind of strategies the companies put forward in this sense. From this point of view, this study will contribute to the development of company strategy and policies of TAI. Sat, 01 Jan 2022 00:00:00 GMT http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/5376 2022-01-01T00:00:00Z http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/5375 Title: Sanal kaytarma davranışlarının iş tatmini üzerindeki etkisi: Belediye çalışanlarına yönelik bir araştırma Authors: Aliş, Veysel Abstract: Bu çalışmanın amacı sanal kaytarma davranışlarının iş tatmini üzerindeki etkisini araştırmaktır. Sanal kaytarma, çalışanların mesai saatleri içinde internet tabanlı araç-gereçleri (bilgisayar, cep telefonu, tablet vb.) kullanarak şahsi işlerini yerine getirdiği davranışlar olarak karşımıza çıkmaktadır. İlgili alan incelendiğinde sanal kaytarma davranışlarının sağladığı kolaylıkların yanı sıra yarattığı tehditlere de dikkat çekilmektedir. Dolayısıyla iki yönlü etkiye sahip olan bu davranışların işten alınan tatmin veya tatminsizlikte payının bilinmesi önemli olarak görülmektedir. Planlı Davranış Teorisi ve Kişilerarası Davranış Teorisi kapsamında ele alınan bu araştırmada sanal kaytarma davranışlarının sergilenmesi, çalışanların davranışa yönelik niyeti, alışkanlıkları, deneyimleri ve kolaylaştırıcı etkenler tarafından şekillenmektedir. Çalışma genel olarak sanal kaytarma ve iş tatmini konularının ele alındığı literatür araştırması ile bu iki kavram arasındaki ilişkinin anket yardımıyla ölçüldüğü ve elde edilen bulguların yorumlanıp tartışıldığı analiz bölümünden oluşmaktadır. Anket formu; demografik bilgiler, sanal kaytarma davranışları ölçeği ve Minnesota iş tatmini ölçeği olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Araştırmada, Adıyaman ilinin Gölbaşı ilçe belediyesi çalışanlarından anket formunu doldurmaları istenmiştir. Araştırmaya 12 farklı birimden (idari ve saha çalışanları) 171 çalışan katılmıştır. Araştırmanın analizleri IBM SPSS 25.0 paket programı ile yapılmıştır. Elde edilen verilerin incelenmesi için korelasyon ve regresyon analizinden faydalanılmıştır. Bu çalışmada elde edilen sonuçlara göre, belediye personellerinin öğrenme amaçlı sanal kaytarma davranışları, içsel iş tatminini anlamlı ve pozitif yönde etkilemektedir. Ayrıca çalışanların yenilenme, suistimal ve bağımlılık düzeyindeki sanal kaytarma davranışları, içsel iş tatminini anlamlı ve negatif yönde etkilemektedir. Sanal kaytarma davranışlarının dışsal iş tatmini üzerindeki anlamlı etkisine ise bu çalışmada rastlanmamıştır. The aim of this study is to investigate the Effect of cyberloafing behaviors on job satisfaction. Cyberloafing is the behavior in which employees perform their personal work by using internet-based tools (computer, mobile phone, tablet, etc.) during working hours. When the relevant field is examined, attention is drawn to the threats created by cyberloafing behaviors as well as the convenience they provide. Therefore, it is considered important to know the share of these behaviors, which have a two-way effect, in job satisfaction or dissatisfaction. In this research, which is discussed within the scope of Planned Behavior Theory and Interpersonal Behavior Theory, the display of cyberloafing behaviors is shaped by the intention, habits, experiences and facilitating factors of the employees. The study generally consists of literature research on cyberloafing and job satisfaction, and an analysis section in which the relationship between these two concepts is measured with the help of a questionnaire and the findings are interpreted and discussed. The questionnaire form is comprise of three parts: demographic information, cyberloafing behaviors scale and Minnesota job satisfaction scale. In this study, employees of Gölbaşı district municipality of Adıyaman were asked to fill out the questionnaire. 171 employees from 12 different units (administrative and field workers) participated in this study. The Analysis of the research was done with IBM SPSS 25.0 package program. Correlation and regression analysis were used to analyze the obtained data. According to the results of this study, the learning-oriented cyberloafing behaviors of the municipality personnel affect the internal job satisfaction positively and meaningfully. In addition, employees' cyberloafing behaviors at the level of recovery, deviant and addiction affect their internal job satisfaction in a meaningfully and negative way. The meaningful effect of cyberloafing behaviors on external job satisfaction has not been found in this study. Sun, 01 May 2022 00:00:00 GMT http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/5375 2022-05-01T00:00:00Z