http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/3985 2026-04-18T12:25:38Z http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/5960 Title: Türkiye'de yetişen oleaceae familyası taksonlarının ekolojik odun anatomisi Authors: Erşen Bak, Funda Abstract: Oleaceae familyasının Türkiye'de doğal olarak yetişen 7 cins ve 14 taksonuna ait odun anatomisi özellikleri incelenmiştir. Odun örnekleri Türkiye'nin farklı bölgelerinden yaklaşık100 m yükselti farkı ile toplanmıştır. Odun örneklerinin: trahe teğetsel ve radyal çapı, 1 mm2 deki trahe sayısı, trahe hücre uzunluğu, lif uzunluğu ve genişliği, lif lümen genişliği ve lif çeper kalınlığı, 1 mm de özışını sayısı, özışını yüksekliği ve genişliği gibi anatomik özelliklere ait kantitatif verileri ve yıllık halka durumu, trahe gruplaşması, helikal (spiral) kalınlaşma, perforasyon tablası tipi,vasisentrik veya vasküler traheitlerin varlığı, boyuna paranşimin konumu, trahe çeper ya da geçitlerinde örtü oluşumu (vesturing), kristaller, perforasyonlu özışını hücreleri gibi kalitatif özellikleri tespit edilmiştir.Trahe hücre özellikleri kullanılarak ''Vulnerabilite oranı'' (trahe çapının birim alandaki sayısına bölümü) ve ''Mezomorfi değeri'' (vulnerabilite oranının trahe hücre uzunluğu ile çarpımı) hesaplanmıştır. Sonuç olarak, Oleaceae familyası çalı taksonlarının ağaçlardan dahakseromorfik olduğu saptanmıştır.Anatomik ve anatomik olmayan özellikler yükselti ile ilişkiye getirilmiş, yükselti faktörünün anatomik özellikler üzerine etkisi tür (intraspesifik), cins ve familya (interspesifik) düzeyinde incelenmiş, ve odun anatomisi varyasyonları belirlenmiştir. Ayrıca, yükseltinin cins vefamilya düzeyinde anatomik özelikler üzerinde daha etkili olduğu saptanmıştır. Tür düzeyinde en fazla ilişki F. angustifolia'da saptanmıştır. Trib, cins, tür ve bölge trendlerinde, yükselti ile trahe teğetsel ve radyal çapı, trahe hücreuzunluğu, trahe gruplaşma oranı, lif uzunluğu, lif genişliği ve lif lümen genişliği, özışınıyüksekliği ve genişliği arasında negatif yönde bir ilişki vardır. Yükselti artarken buelemanların boyutları azalmaktadır. Bunun aksine, 1 mm2 de trahe sayısı ve 1 mm de özışınısayısı ise yükselti ile artmaktadır. Ligustrum vulgare, Olea europaea, Phillyrea latifolia'daperforasyonlu özışını hücresi; bazı Fraxinus taksonlarının özışını paranşim hücrelerindesferoidal kristaller, intervasküler geçitler ve trahe hücre çeperinde (F. pallisae) vesturingoluşumları tanımlayıcı karakterler olarak saptanmıştır. 2006-06-01T00:00:00Z http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/5959 Title: Doğu ladini ormanlarında Dendroctonus micans (Kugelann)'ın populasyon dinamiğine etki eden etmenler ve Ips typographus (Linnaeus) ile diğer kabuk böceği türleri (Coleoptera, Scolytidae)'nin populasyon düzeyleri ve etkileşimleri Authors: Alkan Akıncı, Hazan Abstract: Ladin ormanlarında zarar yapan başta Dendroctonus micans ve Ips typographus(Coleoptera: Scolytidae) ile diğer Kabuk böceklerinin konukçu istilası, biyolojik dağılım veyoğunlukları ile dağılımsal etkileşimleri ve üreme karakteristikleri 120 deneme alanındatoplam 3010 ağaç üzerinde değerlendirilmiştir.D. micans, ladinlerin birikimli olarak %32,3'üne ve yaralı ağaçların %84,4'üne zarar vermiştir. Böceğin etkinliği %88 oranında ağaç gövdelerinin ilk birkaç metrelik kısmındayoğunlaşmış ve her dört giriş deliğinden biri başarısız olmuştur. Haziran-Ekim aylarında buböceğin tüm gelişim basamakları eş zamanlı olarak görülmüştür.Rhizophagus grandis (Gyllenhal), D. micans galeri sistemlerinin %14,9'unu istilaetmiştir ve bulunduğu galerilerde etkinliği %76'dır. Bulunduğu deneme alanlarında etkinliği%17 ve tüm alanda %5 olmuştur. Ağaçkakanların, D. micans üzerindeki aktüel etkinliğioyukladığı ağaçlarda ortalama %55,1, deneme alanlarında %31,7 ve tüm alanda %1,4'tür.Ağaçkakanların, geçmiş yıllara ait etkinliği %4,6 ve birikimli etkinliği ise %6'dır. R.grandis ve ağaçkakanların birlikte bulundukları alanlardaki ortak etkinliği %48,7'dir.I. typographus, Artvin ormanlarında değerlendirilen ladin ağaçlarının %30,5'ine zararvermiştir. Kesilen 23 ağaçta ortalama 18.739 böceğin gelişebileceği hesaplanmıştır.Araştırma alanında I. typographus'un ''kitle üremesi'' düzeyinde olduğu ağaçlarda, ağaçbaşına 34.306, ?önemli populasyon?a sahip ağaçlarda 21.686 ve ''normal populasyon''a sahip ağaçlarda 8920 böceğin gelişeceği hesaplanmıştır. Aynı generasyona ait birey sayısıhektarda bir milyon dolayındadır.I. typographus'un ortalama anayol uzunluğu 5,2 cm ve anayollardaki yeni döl miktarıortalama 13,3'tür. Pityokteines spinidens'in ortalama anayol uzunluğu 3,6 cm ve yeni dölmiktarı ortalama 9,4'tür. Cryphalus abietis'in yeni döl miktarı ortalama 6,7'dir. Tomicuspiniperda ve T. minor'ün ortalama anayol uzunluğu 3,8 ve 5,1 cm'dir. Yeni döl sayılarıortalama 7'dir. 2006-09-01T00:00:00Z http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/5938 Title: Çok amaçlı orman amenajman planlarının coğrafi bilgi sistemlerine dayalı olarak amaç programlama yöntemiyle düzenlenmesi (ormanüstü planlama birimi örneği ile) Authors: Mısır, Mehmet Abstract: Günümüz ormancılığında temel amaç, ekolojik dengeyi bozmadan ormanları çok amaçlı yararlanma ilkesine göre sürdürülebilirlik çerçevesinde planlamaktır. Bu araştırmada, çok amaçlı bir orman amenajman planlama süreci ve uygulaması gerçekleştirilmiştir. Çok amaçlı planlamanın alt yapısı olan orman fonksiyonları sayısal olarak ortaya konulmuştur. Fonksiyonlara bağlı envanterin gerçekleştirilmesinde geçici ve devamlı örnekleme alanları alınmıştır. Örnekleme alanlarının alınmasından yararlanmanın düzenlenmesine kadar yapılan tüm işlemlerde Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) teknolojisinden yararlanılmış ve alanının coğrafi veri tabam kurulmuştur. Çalışmada, fonksiyonların belirlenmesinde ve çok amaçlı planlamada amaç programlama tekniği kullanılmıştır. Odun üretimi, toprak erozyonunu önleme ve su üretimi gibi her üç orman fonksiyonu, işletme amacı olarak ele alınmış ve çok amaçlı bir planlama modeli kurulmuştur. Çok amaçlı planlama modellerinin kurulması için nesne tabanlı Delphi programlama dili ile "ÇAPMOD" adlı bir model yazılım geliştirilmiştir. Meşcerelerin hasılat ve büyüme ilişkileri modellenerek ortaya konmuştur. Bu amaçla, kayın ve kızılağaç için daha önceden yapılan hasılat tabloları kullanılırken, ladin ağaç türü için değişik sıklık derecelerine göre ladin hasılat tablosu geliştirilmiştir. Bu araştırma ile, K.T.Ü. Orman Fakültesi Araştırma Ormanı Ormanüstü Planlama Birimi'nden elde edilecek odun ve su üretimi miktarının arttırılmasını ve toprak erozyonu miktarının azaltılmasını amaçlayan çok sayıda alternatif planlama modelleri geliştirilmiştir. Bunlar arasından en uygun ladin işletme sınıfı için üç, kayın ve kızılağaç işletme sınıfları için beşer adet çok amaçlı planlama modeli seçilmiş ve sonuçlan irdelenmiştir. Bu çalışma ile, plan yapım sürecinde bilimsel teknikler kullanılarak klasik planlama çalışmalarına göre daha kaliteli, daha hızlı, daha güvenli ve bilimsel bazda en uygun sonuçlan verebilen bir planlama süreci ortaya konulmuştur. Geliştirilen çok amaçlı planlama kavramının, sürdürülebilir ormancılık çerçevesinde Türkiye ormancılığında artık dikkate alınarak geliştirilmesi ve yaygmlaştınlması imkanlan araştınlmalıdır. 2001-01-01T00:00:00Z http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/5924 Title: Amasya Orman Bölge Müdürlüğü'nde orman suçlarının nedenleri Authors: Gümüş, Cantürk Abstract: ülkemizde orman-halk ilişkilerinin bozuk olusu önemli bir ormancılık sorunudur. Bu sorunun en önemli göstergesi orman suçlarının yoğunluğudur. Orman köylülerinin orman yasalarınca yasaklanan eylemlerde bulunmaları sonucunda orman alanları giderek azalmak ta; ormanlarımız» yangın» açma» kesme» kaçakçılık, yerleşme» işgal» faydalanma ve otlatma gibi amaçlarla servet ve artım yönünden kayba uğramakta» kendilerinden beklenen ekonomik ve sosyal işlevlerini yerine getirememektedir. Ormanlarımızı alan» servet ve artım kaybına uğratan bu eylemler orman suçlarını oluşturmaktadır. Orman suçu islediği gerekçesiyle yargılananların dışında, gizli suçluluk(Criminalita latente) nedeniyle oluşan ürün» artım ve ormanlık alan kaybı nedeniyle meydana gelen kayda geçmemiş zararların da büyük boyutlarda olduğunun anlaşılması, orman suçlarını daha da önemli hale getirmektedir. Araştırma bölgesi olarak Ülkemizde en fazla orman suçunun islendiği bölge olduğu için Amasya Orman Bölge Müdürlüğü seçilmiştir. Araştırmanın yürütüldüğü 60 köy ise» 1990 yılında islenen orman suçu sayısına göre belirlenmiştir. Çalışmada veri toplamak amacıyla anket ve açık görüşme yöntemlerinden yararlanılmış olup} anket çalışmasında iki adet soru kağıdı kullanılmıştır. Bunların birisinden araş tırmanın yürütüldüğü köylerin, diğerinden ise orman köylülerinin özellikleriyle ilgili bilgilerin alınması amacıyla yararlanılmıştır. Bu çalışmada verilerin değerlendirilmesi için korelasyon analizi ile faktör analizi ve diskriminant analizi gibi çok boyutlu analizler kullanılmıştır. Araştırmada, köylerde orman suçlarına neden olan değişkenlerin, köy sistemine etki eden değişkenler kompleksi içinden seçilmesi ve daha basit bir yapı içerisinde yorumlanması hedeflenmektedir. Bu amaçla öncelikle köylerin çeşitli özellikleriyle ilgili 105 adet değişken tanımlanmış olmaktadır. Yapılan korelasyon analizi sonucunda 24 adet değişkenin orman suçları ile önemli korelasyon gösterdiği saptanmış olup; araştırmanın bundan sonraki bölümlerinde yapılan faktör analizi ve diskriminant analizlerinde bu 24 değişken esas alınmış bulunmaktadır. Faktör analizi sonucunda orman suçlarına neden olan değişkenlerin 4 adet ortak faktörle açıklanabileceği anlaşılmış bulunmakta olup; bu faktörler şunlardır» 1- Yükselti ve tüpgaz tüketimi 2- Ticari gelir 3- Koruma önlemleri 4- Nüfus artısı Yapılan diskriminant analizi sonuçlarına göre de, orman suçlarına göre gruplara ayrılan köylerin anılan değişkenlerle Z 9S.7 tutarlılıkla iki; % 88.3 tutarlılıkla da üç gruba ayrılabildiği ve buna göre de seçilen değişkenleri gruplandırmada başarılı olduğu anlaşılmış olmaktadır. 1992-06-01T00:00:00Z