http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/1815 2026-04-18T12:10:33Z http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/5381 Title: Çok partili demokratik siyasal hayata geçiş sürecinde Türkiye'de liberal düşünce ve hür fikirler mecmuası Authors: Şahin, Zeynep Abstract: Dünya 20. yüzyıla; ideolojik kamplaşma, emperyalist bloklar arasında bölünmüşlük, ulus devlet anlayışının küreselleşme sürecinden uzaklaşmış şekilde girmiştir. 1929 Ekonomik Bunalımı ve II. Dünya Savaşı sonrasında müdahaleci kapitalizmin doğuşu ve yükselişi klasik liberal teorinin gözden düşmesine neden olmuştur. Dünya iki bloka, "Hür Dünya/Kapitalist Batı Bloku ve Demir Perde Ülkeleri/Sosyalist Doğu Bloku", bölünerek Soğuk Savaş sürecine sürüklenmiştir. "Hür Dünya"; otoriter ve totaliter rejimlerin reddi ile iktisadi, siyasi liberal değerlerin kabulü üzerinde yükselmiştir. Türkiye, savaş sonrası yönünü "Batı" olarak belirleyerek Hür Dünya içinde yer alma çabası içine girmiş ve liberalleşmeye dönük adımlar atmaya başlamıştır. Bu dönemde "sivil topluma" alan açılması beraberinde "sivil muhalefeti" getirmiştir. Türkiye'de liberal düşünce içinde özgün pek çok özelliği barındıran dönemin ilk liberal sivil muhalefeti, "Hür Fikirleri Yayma Cemiyeti (HFYC)" ve çıkardıkları "Hür Fikirler" mecmuası etrafında toplanan entelektüeller tarafından yapılmıştır. Bu çalışmanın temel hipotezi, HFYC'nin yayım organı olan "Hür Fikirler" mecmuası etrafında sosyal ve muhafazakâr liberalleri de içine alarak toplanıldığı ve dünyada liberalizmin temel öncüllerinin sorgulandığı sürecin etkisinde kalınmakla birlikte esas olarak "klasik liberal geleneği" sahiplenen bir çizginin izlendiğidir. Diğer dönemlerde benzerine rastlanmamış bir şekilde ilk defa bir cemiyet ve mecmua etrafında farklı liberal algılayışlara sahip entelektüeller "demokrasi ve özgürlük" değerlerini sahiplenerek bir araya gelmiş ve "ortak bir felsefi zemin" oluşturulmaya çalışılmıştır. Söz konusu hipotez "içerik analizi ve tarihsel araştırma yöntemi" kullanılarak değerlendirilmiştir. Üç bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde liberalizmin Batı'da ortaya çıkışı ve gelişiminin kavramsal, kuramsal ve tarihsel olarak incelenmesine odaklanılmıştır. İkinci bölümde, Batı'da teorik ve pratik açıdan iç içe gelişen liberal teorinin, Türkiye gerçeğindeki temel dinamikleri ile gelişimi incelenmiştir. Üçüncü bölümde çok partili hayata geçiş döneminde hem HFYC hem de "Hür Fikirler" mecmuasının savunduğu siyasi ve iktisadi düşünceleri incelenerek benimsedikleri ideolojinin ortaya çıkarılmasına ayrıca sahiplendikleri (liberal) değerlerin toplumda karşılık bulması ile yayılmasındaki çabası ve hedefi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın sonucunda, mecmua etrafında toplanan farklı liberal algılayış tarzlarına sahip entelektüellerin Türk liberal düşüncesinde ilk defa "özgürlük ve demokrasi" değerleri etrafında bir araya geldiği ve bunun sonraki dönemlere "öncülük" ettiği görülmüştür. Ayrıca mecmuanın, demokrasiye yönelik algının içselleşmesinin ve yerleşmesinin yanı sıra her alanda olmak üzere özgürlük bilincinin aşılanmasını dikkate değer bir zamanlamayla üstlendiği sonucuna ulaşılmıştır. The world into the 20th century; ideological polarization, the division between imperialist blocs, the nation-state understanding has moved away from the universalization/globalization process. The world was divided into two blocs, "Free World/Capitalist Western Bloc and Iron Curtain Countries/Socialist Eastern Bloc" and dragged into the Cold War process. "Free World"; It has risen on the rejection of authoritarian and totalitarian regimes and the acceptance of economic and political liberal values. Turkey determined its direction as the West, both as a necessity and as an opportunity after the war, and started to take steps towards liberalization, trying to take its place in the Free World. In this period, opening up space for "civil society" brought "civil opposition". The first liberal civil opposition of the period, which has many original features in liberal thought in Turkey, was made by the thinkers gathered around the "Society for Spreading Free Ideas/Hür Fikirleri Yayma Cemiyeti (HFYC)" and the "Hür Fikirler" magazine they published. The main hypothesis of this study is that, gathered around the "Hür Fikirler" magazine, which is the publication organ of HFYC, including social and conservative liberals, and under the influence of the process in which the basic premises of liberalism were questioned in the world, a line that mainly embraced the "classical liberal tradition" was followed. For the first time, thinkers with different liberal perceptions around a society and magazine came together around the values of "democracy and freedom" and tried to establish a "common philosophical ground". The hypothesis was measured using "content analysis and historical research method". The first part of the three-part study focuses on the conceptual, theoretical and historical analysis of the emergence and development of liberalism in the West. In the second part, the basic dynamics of liberal theory developed in the West and its theoretical and practical development in the reality of Turkey are examined. In the third part, the political and economic ideas that both HFYC and "Hür Fikirler" magazine advocated during the transition to multi-party life were examined, the ideology they adopted was revealed and at the same time (liberal) values were tried to be adopted and spread in the society. As a result of the study, it was seen that thinkers with different liberal perceptions gathered around the journal came together for the first time around the values of "freedom and democracy" in Turkish liberal thought, and this "leaded" the next periods. In addition, it has been concluded that the magazine undertakes to instill a sense of freedom in every field, with a remarkable timing, as well as the internalization and settlement of the perception towards democracy. 2022-05-01T00:00:00Z http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/5380 Title: 6360 sayılı kanunun halkın belediye algısı üzerindeki etkisi: Maçka örneği Authors: Aydın, Batuhan Abstract: Türkiye'nin modernleşme tarihinin bir parçasını modern yerel yönetimler kurma çabası oluşturmaktadır. Osmanlı Dönemi'nin son dönemlerinde ve Cumhuriyet Dönemi'nin tamamında yasa yapıcıların bu yönde bir çaba içerisinde olduğu gözlenmektedir. İhtiyaçlar dahilinde çeşitli yeni yerel yönetim birimleri oluşturulmuş ve bazen bu kurumlar yeniden düzenlenmişlerdir. Türkiye'de 20. yüzyıl ortasında yaşanan hızlı kentleşmenin metropoliten kentlerde ortaya çıkardığı kentsel sorunlara çözüm olması umuduyla oluşturulan büyükşehir belediyeleri bunlardan birisidir. İlk büyükşehir yasasının 1984'te kabul edilmesinde bu yana 38 yıl geçmiştir. Bu süre içerisinde büyükşehir belediyeleri ülke genelinde yaygınlaştırılmış ve büyükşehir yasasının yeniden yazılması dahil olmak üzere birçok değişikliğe uğramıştır. Bu değişikliklerin mevcut durumda sonuncusu 6360 sayılı Yasa ile getirilen değişikliklerdir. Bu yasanın getirdiği değişikliklerle sadece büyükşehir belediyeleri değil, tüm yerel yönetim sistemi değişikliğe uğramış ve büyükşehir belediyeleri, il özel idarelerinin yanında, Türkiye'nin ikinci il yönetim modeli haline gelmiştir. Bu çalışmada 6360 sayılı Yasanın getirdiği değişikliklerin halkın belediye algısını ne yönde değiştirdiği araştırılmıştır. Bu araştırma için 6360 sayılı Yasa ile büyükşehir belediyesi kurulan illerden biri olan Trabzon'un Maçka ilçesi seçilmiştir. Bu amaçla Maçka'da rastgele örneklem yöntemiyle seçilen 220 katılımcıyla anket çalışması yapılmıştır. Elde edilen verilerin analizi ile 6360 sayılı Yasanın getirdiği değişikliklerin sonucunda Maçka halkının belediye algısının olumsuz yönde etkilendiği sonucuna ulaşılmıştır. 6360 sayılı Yasanın gerekçesi tam tersi bir sonuç bir sonuç öngörmesine rağmen analiz sonuçlarına göre belediyelerin halkın gözünde, hizmet, katılım, temsil ve saygınlık konusunda ilerleme kaydetmedikleri sonucu ortaya çıkmıştır. A part of Türkiye's modernization history is the effort to establish modern local governments. It is observed that the legislators made an effort in this direction in the last periods of the Ottoman Era and throughout the Republican Era. Various new local government units have been created and sometimes these institutions have been rearranged according to the needs. The metropolitan municipalities, which were created with the hope of being a solution to the urban problems created by the rapid urbanization in the metropolitan cities in the middle of the 20th century in Türkiye, are one of them. It has been 38 years since the first metropolitan municipality law was passed in 1984. During this period, metropolitan municipalities were expanded throughout the country and underwent many changes, including the rewriting of the metropolitan law. The last of these changes in the current situation is the changes brought by the Law No. 6360. With the changes brought by this law, not only the metropolitan municipalities, but the entire local government system has been changed and the metropolitan municipalities have become the second provincial administration model of Türkiye alongside the special provincial administrations. In this study, it was investigated how the changes brought by the Law No. 6360 changed the public perception of the municipality. For this research, Maçka district of Trabzon, which is one of the provinces where a metropolitan municipality was established with the Law No. 6360, was chosen. For this purpose, a survey study was conducted with 220 subjects selected by random sampling method in Maçka. With the analysis of the data obtained, it was concluded that the municipality perception of the people of Maçka was negatively affected as a result of the changes brought by the Law No. 6360. Although the reasoning of the Law No. 6360 foresees an opposite result, according to the results of the analysis, it has emerged that municipalities have not made any progress in terms of service, participation, representation and prestige in the eyes of the public. 2022-05-01T00:00:00Z http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/5379 Title: Bir kamu politikası aracı olarak yaratıcı ekonomi modeli Authors: Uulu, Medetkan Mırbek Abstract: Ortaya çıkan sorunların çözülmesinde ve ülkenin gelişim yolunun belirlenmesinde devletin ve onun yürüttüğü kamu politikalarının rolü büyük önem taşımaktadır. Günümüzde yaratıcılığa ekonomik değer kazandırmak ve ekonominin daha hızlı büyümesi için "yaratıcı ekonomi" kavramı ortaya koyulmuştur. Bu ekonomi modeli fikri mülkiyete dayalı sektörlerden oluşmaktadır. Ekonomiye büyüme, istihdam, yenilik ve uluslararası ortamda rekabet gücü sağlayacağı belirtilmektedir. Son onbeş yılda bu eğilim uluslararası alanda büyük ilgi görmektedir. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler ekonomilerinin kalkınması için bu yönde kamu politikalarını uygulamaktadırlar. Türkiye'de bu konu yeni olduğu için hem akademisyenler hem kamu kurumları tarafından yeni adımlar atılmaya başlandığı görülmektedir. Bu çalışmada yaratıcı ekonominin öneminin Türk ekonomisi için değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu değerlendirme için öncellikle yaratıcı ekonomi ve kamu politikası ile ilgili teorik çerçeve incelenmiştir. Konuyu objektif açıdan değerlendirmek amacıyla hem yerli hem yabancı verilerden faydalanılmıştır. Çalışmanın araştırma kısmında Türkiye'de yaratıcı ekonominin mevcut ekonomi içerisindeki durumu incelenmiş, diğer OECD ülkeleriyle karşılaştırılmış, yürütülen kamu politikalarını açıklamak için resmi plan, program ve faaliyet raporları ele alınmıştır. Çalışmanın sonucunda daha derin araştırma ve kapsayıcı politikaların yapılması gerekli olduğu görülmüştür. The role of the state and its public policies is of great importance in solving the emerging problems and determining the development path of the country. Today, the concept of "creative economy" was introduced in order to add economic value to creativity and to grow the economy faster. This economy model consists of sectors based on intellectual property. It is indicated that it will provide growth, employment, innovation and world-wide competitiveness in the economy. In the last fifteen years, this trend has attracted great attention in international arena. Both of developed and developing countries undertake public policies in this direction for the development of their economies. Since this issue is new in Turkey, it is seen that new steps have been taken by both academics and public institutions. In this research, it is aimed to asses the importance of creative economy for the Turkish economy. For this evaluation, first of all, the theoretical framework related to creative economy and public policy has been examined. In order to asses the subject from an objective point of view, both domestic and foreign data were used. In the research part of the study, the current situation of the creative economy in Turkey was examined, compared with other OECD countries, and official plans, programs and activity reports were discussed to explain the public policies carried out. As a result of the study, it was seen that deeper research and inclusive policies were necessary. 2022-06-01T00:00:00Z http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/2970 Title: Osmanlı modernleşmesinde kadın ve kadın eğitiminin yeri: Ahmet Mithat Efendi örneği Authors: Kızıltaş, Özlem Abstract: Bu tez çalışmasının konusu Osmanlı Modernleşmesinde Kadın ve Kadın Eğitiminin Rolü: Ahmet Mithat Efendi Örneği'dir. Araştırmada Osmanlı modernleşmesinin ortaya çıkışı, modernleşmede kadınlara yönelik çalışmalar ve kadınların eğitimleri ile ilgili gelişmeler, Ahmet Mithat Efendi'nin eserleri üzerinden incelenmektedir. Çalışma giriş ve sonuç bölümleri dışında üç ana bölüm halinde düzenlenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde modernleşme konusu, Osmanlı modernleşmesinin ortaya çıkışı ve gelişimi, dönem dönem incelenmiştir. Burada bu dönemlerdeki yenileşme hareketleri ve eğitimde yapılan yenilikler incelenmiştir. İkinci bölümde tez araştırmasının iskeletini oluşturan Osmanlı modernleşmesinde kadın konusu işlenmiştir. Burada Osmanlı modernleşmesine katkı sağlamış olan bazı kadınların hayatları, kadınların kurduğu cemiyetler ve kadınların yayımladıkları gazeteler incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Osmanlı modernleşmesinde kadın ve kadın eğitimi konusu, Türk edebiyatının sahip olduğu en üretken yazarlardan biri olan Ahmet Mithat Efendi'nin eserleri üzerinden incelenmiştir. Bu bölümde ilk olarak Ahmet Mithat'ın hayatı ve edebi kişiliği incelenmiştir ve başlıca eserlerine değinilmiştir. Son olarak da Ahmet Mithat Efendi'nin eserlerinde modernleşme ve kadın konularına yer verilmiştir. The subject of this thesis is Women and the Role of Women Education in Ottoman Modernization: The Example of Ahmet Mithat Efendi. The research examines the emergence of Ottoman modernization, studies for women in modernization and developments in women's education through the works of Ahmet Mithat Efendi. The study is organized in three main sections apart from the introduction and conclusion sections. In the first part of the study, the subject of modernization, the emergence and development of Ottoman modernization, and its development are examined from time to time. Here, the innovation movements in these periods and the innovations in education are examined. In the second part, the subject of women in Ottoman modernization, which constitutes the skeleton of the thesis research, is discussed. Here, the lives of some women who contributed to Ottoman modernization, the societies founded by women and the newspapers published by women were examined. In the third chapter, the subject of women and women's education in Ottoman modernization is examined through the works of Ahmet Mithat Efendi, one of the most productive writers in Turkish literature. In this section, first of all, Ahmet Mithat's life and literary personality were examined and her main works were mentioned. Finally, modernization and women are included in Ahmet Mithat's works. 2021-06-01T00:00:00Z