http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/1816 2026-04-18T12:09:50Z 2026-04-18T12:09:50Z Acinöroğlu, Serkan http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/6200 2023-03-08T00:04:18Z 2010-01-01T00:00:00Z

Title: Türkiye'de siyasi partiler maliyesi ve siyasi partilere yapılan devlet yardımlarının analizi Authors: Acinöroğlu, Serkan Abstract: Ülkemizde demokratik sistem içerisinde birden çok parti faaliyet göstermektedir. 1983 yılında yürürlüğe giren Siyasi Partiler Kanunu bu siyasi birliklerin çalışma usul ve esaslarını düzenlemektedir. Kuruluş ve örgütlenmeleri yanında mali konularda da hükümler ifade eden Kanun, partilerin elde edecekleri gelir ve yapacakları harcamaların hangi durumlarda ne şekilde gerçekleşmesi gerektiğini de düzenlemektedir. Dernek sayılmayan, ticari kâr amacı gütmeyen partilerin bir mali hesap birliğine ihtiyaç duymaları onların faaliyetlerinin siyasi amaçları doğrultusunda gerçekleştirdiklerinin takibini sağlamaktadır. Siyasi partiler farklı gelirlere sahiptirler. Bu gelir kalemlerinden biride devlet yardımlarıdır. Devlet yardımları genel bütçe gelir tahminin belirli oranlarında hazine tarafından yapılmaktadır. 1965'li yıllardan günümüze gelen devlet yardımları bu süreç içersinde siyasi iradenin uygulamış olduğu birçok değişikliğe uğramıştır. Günümüzde siyasi partilere uygulana mali yaptırımlar içinde en önemlisi ise devlet yardımından yoksun bırakma cezasıdır. Bu ceza ilk olarak AK Parti'ye uygulanmıştır. Uygulama ile cezanın uygulanış şekil ve şartları da belirgin hale gelmiştir. Siyasi partilerin hazineden almış olduğu bu pay nedeniyle kamuoyuna bir hesap verme zorunluluğu bulunmaktadır. Çünkü hazineden yapılan yardım, ülke vatandaşlarının ödediği vergi, resim, harç vb. gelirlerden ödenmektedir. Bundan dolayı partilerin mali denetimi yasal açıdan zorunluluk arz etmektedir.Siyasi partiler örgütlenmelerinin sonucu olarak, bütçelerini hazırlarlar, gelir-gider ile ilgili hesaplarını ilgili defterlere kaydederler ve denetim için dönem sonu kesin hesaplarını hazırlar. Kamu yararına çalışan dernek hükümlerine haiz olmayan partiler içinse belirli vergi istisna ve muafiyetleri de diğer vergi kanunlarında belirtilmiştir. Partilerin ticari faaliyette bulunmaları kanunca yasaklanmış ve belirli gerçek veya tüzel kişilerden borç almasına izin verilmemiştir. Kâr amacı gütmemeleri nedeniyle vergi kanunlarından arındırılmış, belirli faaliyetleri vergi uygulamalarının konusu içersinde yer alsa da bu birliklere muafiyet hakkı tanınmıştır. In our country, a lot of political parties display activity. The law of Political Parties, which was put into action in 1983, regulates those political organizations work procedures and fundamentals. It states the rules related to parties? financial issues besides the rules about their foundation and organization. The law, also, regulates the ways of gaining income and the kinds of expenditures for political parties. Political parties which are considered as non-profit associations need financial account unity, and this situation allows us to follow whether their political activities to be done target-oriented or not. Political parties have got different kinds of incomes. One of them is government aid. Government aids are done in certain proportion of overall budget income estimate by the Treasury. Government aids have been changed a lot within the period from 1965 up to now by the implications of political will. Today one of the most important financial sanctions for political parties is the penalty of depriving them of government aid. This penalty was imposed to AK Parti for the first time. With the imposition of the penalty the ways and the circumstances of it were determined.Political parties plan their budgets, put their income-expenditures on the books, and prepare end-of-period final accounts as a result of being an organization. Tax exemptions for political parties which do not pertain to the law related to non-profit associations are specified within other tax laws. For political parties commercial activities are forbidden by the law and they are not allowed to borrow money from corporate entities. They are exempted from paying tax for being non-profit organization; although some of their activities are in the domain of tax applications, these organizations are eligible for exemption.

2010-01-01T00:00:00Z Şeyma, Akbayrak http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/5848 2022-12-08T00:04:35Z 2021-09-01T00:00:00Z

Title: Türkiye'de kamu eğitim harcamaları ve OECD ülkeleri ile karşılaştırılması Authors: Şeyma, Akbayrak Abstract: Eğitim bir ülkenin olmazsa olmazıdır. Ülke ekonomisinin gelişimi, yeni teknolojilerden geçmekte, yeni teknolojileri ise eğitimli bireyler oluşturmaktadır. Bu doğrultuda teknolojik gelişim için eğitim şart olmaktadır. Ekonomik büyüme ve uluslararası rekabet gücünün artmasında eğitim önemli bir rol üstlenmektedir. Dolayısıyla eğitim hizmetinin bireysel, toplumsal ve iktisadi etkileri bulunmaktadır. Bu durum ise eğitim hizmetinin, kamu sektörü tarafından finanse edilmesinin ve sunulmasının gerekliliğini ortaya koymaktadır. Ülkeyi hem ekonomik hem toplumsal olarak etkileyebilme özelliğine sahip olan eğitim hizmeti kamu tarafından yarı kamusal mal ve hizmet olarak sunulmaktadır. Bu çalışmanın amacı Türkiye'de ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim kurumlarında kamu sektörü tarafından gerçekleştirilen eğitim harcamalarını tanıtmak ve OECD ülkeleri ile karşılaştırıldığında benzer ve farklı olan yönlerini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda, çalışmanın ilk bölümünde eğitimin ve kamu eğitim harcamalarının genel çerçevesi üzerinde durulmuştur. İkinci bölümünde Türkiye'de kamu eğitim harcamalarının sunumu, finansmanı ve gelişimi ele alınmıştır. Son bölümde ise OECD ülkelerinde kamu eğitim harcamalarının sunumu ve finansman modelleri ele alınarak Türkiye ve OECD ülkelerinde kamu eğitim harcamalarının bazı ekonomik ve sosyal göstergeler açısıdan karşılaştırılması yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda Türkiye'de ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretime ayrılan ödeneğin artış gösterdiği ancak OECD ülkeleri ile karşılaştırıldığında GSYH içinde ilköğretim ve ortaöğretime ayrılan payın OECD ortalamasının altında kaldığı, yükseköğretime ayrılan payın ise OECD ortalamasının üzerinde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca öğrenci başına yapılan kamu harcamalarının OECD ortalamasının altında kaldığı ve Türkiye'nin öğrenci başına en az harcama yapan ülke konumunda olduğu tespit edilmiştir. OECD ülkelerinde kamu eğitim harcamalarının GSYH içindeki payı bazı ekonomik ve sosyal göstergeler bakımından değerlendirildiğinde, kamu eğitim harcamalarının GSYH'ye oranı görece yüksek olan ülkelerin nispeten daha başarılı olduğu, kamu eğitim harcamalarının GSYH'ye oranı görece düşük olan ülkelerin ise nispeten daha başarısız olduğu tespit edilmiştir. Türkiye'de kamu eğitim harcamalarının GSYH içindeki payı bazı ekonomik ve sosyal göstergeler bakımından değerlendirildiğinde ise en başarısız ülkeler arasında olduğu ve kendisiyle benzer gelişmişlik düzeyine sahip olan ülkelerle nispeten benzer bir durum sergilediği sonucuna ulaşılmıştır. Education is essential for a country. The development of the country's economy is provided by new technology. New technologies are formed by educated individuals. In this direction, education is essential for technological development. Education plays an important role in economic growth and increasing international competitiveness. Therefore, education service has individual, social and economic effects. This situation reveals the necessity of financing and providing education service by the public sector. Education service, which has the feature of affecting the country both economically and socially, is offered by the public as a semi-public good and service. The aim of this study is to introduce the education expenditures made by the public sector in primary, secondary and higher education institutions in Turkey and to reveal their similarities and differences when compared to OECD countries. In this direction, the first part of the study focuses on the general framework of education and public education expenditures. In the second part, the presentation, financing and development of public education expenditures in Turkey are discussed. In the last part, the presentation of public education expenditures and financing models in OECD countries are discussed and a comparison of public education expenditures in Turkey and OECD countries in terms of some economic and social indicators is made. As a result of the research, it was determined that the appropriation allocated to primary education, secondary education and higher education increased in Turkey, but when compared with OECD countries, the share allocated to primary and secondary education in GDP was below the OECD average, while the share allocated to higher education was above the OECD average. In addition, it has been determined that public expenditures per student are below the OECD average and that Turkey is the country that spends the least per student. When the share of public education expenditures in GDP in OECD countries is evaluated in terms of some economic and social indicators, countries with a relatively high ratio of public education expenditures to GDP have been relatively successful. It has been determined that countries with a relatively low ratio of public education expenditures to GDP are relatively unsuccessful. When the share of public education expenditures in GDP in Turkey is evaluated in terms of some economic and social indicators, it has been concluded that it is among the most unsuccessful countries and exhibits a relatively similar situation with countries with a similar level of development.

2021-09-01T00:00:00Z Güneş, Tuğbanur http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/3179 2022-04-28T00:01:56Z 2020-02-01T00:00:00Z

Title: Sürdürülebilir büyüme ve maliye politikası Authors: Güneş, Tuğbanur Abstract: Ekonomik büyüme, yaşam standartlarını yükseltme ve dünya çapında yaşam kalitesini arttırma gibi pek çok fayda sağlasa da doğal kaynakların tükenmesine ve ekosistemlerin bozulmasına neden olmuştur. Bu durum karşımıza iki soru çıkarmaktadır; ''çevreye zarar vermemek için üretimden vaz mı geçilmelidir?'' yoksa ''ekonomik büyüme ön planda tutularak çevreye verilen zarar göz ardı mı edilmelidir?'' Bu sorular çevreye duyarlı büyüme olan sürdürülebilir büyümenin sağlanmasının gerekliliğine işaret etmektedir. Sürdürülebilir büyüme, gelecek nesillerin ihtiyaçlarını gözeterek mevcut neslin ihtiyaçlarının karşılanmasını ve doğal kaynakların israf edilmeden optimum kullanımını ifade etmektedir. Sürdürülebilir büyümede, ekonomik büyümenin sağlanmasının yanı sıra çevresel kalitenin arttırılması da önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı, sürdürülebilir büyüme kapsamında çevrenin korunmasında maliye politikası araçlarını değerlendirmektir. Bu amaçla çalışmada betimsel yöntem kullanılarak, sürdürülebilir büyümenin sağlanmasına engel olan çevre sorunlarına değinilmiş ve çevre sorunlarının önlenmesinde maliye politikası araçları açıklanmıştır. Son olarak Avrupa Birliği ülkelerinde ve Türkiye'de çevrenin korunmasına yönelik uygulanan maliye politikası araçları karşılaştırılmış; Türkiye'de uygulanan maliye politikası araçlarının çevrenin korunmasında etkin olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu doğrultuda Türkiye'de çevrenin korunmasına yönelik olarak uygulanan maliye politikası araçlarının çevrenin korunması amacı ön planda tutularak yeniden düzenlenmesi önerisinde bulunulmuştur Economic growth has brought many benefits such as raising living standards and improving the quality of life worldwide, but has led to depletion of natural resources and degradation of ecosystems. This situation raises two questions; ''should production be abandoned in order not to harm the environment?'' or ''should the environmental damage be ignored by keeping economic growth in the foreground?'' These questions point to the need for sustainable growth, which is environmentally friendly growth. Sustainable growth means meeting the needs of the future generations and meeting the needs of the current generations and optimum use of natural resources without wasting. In sustainable growth, besides ensuring economic growth, increasing environmental quality is also important. The purpose of this study is to evaluate fiscal policy tools in the protection of the environment within the scope of sustainable growth. For his purpose, using the descriptive method, environmental problems that prevent sustainable growth are explained and fiscal policy tools are explained to prevent envitonmental problems. Finally, fiscal policy instruments compared apply for the protection of the environment in the European Union countries and Turkey; protecting the environment, fiscal policy tools implemented in Turkey has concluded that to be effective. In this respect, protection of the environment of fiscal policy instruments applied for the purpose of environmental protection in Turkey was made in the reorganization proposal, keeping it at the forefront.

2020-02-01T00:00:00Z Sarı, Elif Sena http://acikerisim.ktu.edu.tr/jspui/handle/123456789/3178 2022-04-28T00:02:34Z 2021-02-01T00:00:00Z

Title: Dışsallık sorunu ve çevre vergileri Authors: Sarı, Elif Sena Abstract: Çevre, canlı ve cansız varlıklar olmak üzere içinde var olan her şeyi kapsayan bir kavramdır. Canlıların yaşamlarını devam ettirebilmesi için çevre oldukça önemli bir unsurdur. Fakat insanların üretim ve tüketim faaliyetleri sonucunda çevre tahribe uğramış ve kirlenmiştir. Çevre kirliliği zaman geçtikçe daha da artmış, tüm canlıların yaşamını tehlikeye atmıştır. Çevre kavramı küresel alanları kapsayan bir kavram olduğu için, çevre kirliliği de küresel ölçekli bir tehdit haline gelmiştir. Küresel sorunların küresel çözüm yollarına ihtiyacı vardır. Bu sebepten ötürü çevre kirliliğini önlemek için dünyada çevre politikaları uygulanmaya başlamıştır. Çevre sorunlarının en yaygın ve etkili çözüm yolu kamusal bir araç olan vergilerdir. Çevre vergileri kirlilik yayan üretim ve tüketim faaliyetlerine uygulanmaktadır. Çevre vergisi uygulamasıyla negatif dışsallıklardan dolayı meydana gelen çevresel sorunlar önlenmeye çalışılmaktadır. Bu çalışmada, dışsallık kavramı çerçevesinde çevre sorunları ele alınmıştır. Dünyada ve Türkiye'de uygulanan çevre vergileri ile çevresel vergilerin etkileri güncel veriler ışığında incelenmiştir. Vergilerin kirliliği önleme açısından başarıları ile olumsuz yönleri işlenmiştir. Türkiye'de yenilenebilir enerji kaynaklarına sağlanan teşvikler, muafiyetler ve uygulamalara yer verilmiştir. Anahtar Sözcükler: Çevre Kirliliği, Negatif Dışsallıklar, Çevre Vergileri, Dünyada Çevre Vergisi Uygulamaları, Türkiye'de Uygulanan Çevre Vergileri The environment is a concept, which includes everything that exists in it including living and non-living beings. The environment is an important element for living creatures to survive. However, as a result of the production and consumption activities of people, the environment has been destroyed and polluted. Environmental pollution has increased more and more, endangering the lives of all living things. Since the concept of environment is a concept that encompasses global areas, environmental pollution has also become a global threat. Global problems need global solutions. For this reason, environmental policies have started to be implemented in the world to prevent environmental pollution. The most common and effective solution to environmental problems is taxes, which are a public tool. Environmental taxes are applied to production and consumption activities that emit pollution. With the implementation of environmental tax, environmental problems that occur due to negative externalities are tried to be prevented. In this study, environmental problems are discussed within the framework of the concept of externality. The impact of environmental taxes and environmental taxes applied in the world and Turkey are examined in the light of recent data. The success and the negative aspects of taxes in terms of preventing pollution are covered. Provided incentives for renewable energy sources in Turkey, exemptions and applications are mentioned. Keywords: Environmental Pollution, Negative Externalities, Environmental Taxes, on World Environment Tax Practices, Applied Environmental Tax in Turkey

2021-02-01T00:00:00Z